Wednesday, June 8, 2016

Haitian Creole: Profile nan yon viktim abi emosyonèl:

Kòm li k ap pase ak abizè, viktim anjeneral pèmèt abi sitou yo paske yo te inyorans oswa yo inyore lòt sante fason pou kominike avèk moun. Epitou, jan nou te deja wè nan ka a nan abizè an, li posib ke moun ki viktim abi emosyonèl pouvwa yo te viktim abi pandan anfans oswa yo ka gen temwen relasyon abizif.

abi emosyonèl Viktim yo gen tandans yo santi yo kapab mete limit oswa dwe nan kontwòl sou pwòp lavi yo. Yo toujou depann de lòt moun, emosyonèlman oswa finansyèman, oswa toude; ak yo manke bon jijman ak yon pwendvi reyalis ki ta ka pèmèt yo wè ak clarté ak objektivite sa ki bon ak sa ki nan sa ki mal.

Sa yo se kèk karakteristik komen nan viktim yo nan abi emosyonèl:

• Yo gen yon ba estim pwòp tèt-.
• Yo gen tandans yo dwe trè anksyeu, ak kè sote.
• Yo gen yon pèsonalite soumèt.
• Yo santi enferyè a lòt moun.
• Yo depann sou lòt moun, emosyonèl ak finansye.
• Yo santi yo pa merite yo dwe respekte kòm èt imen.
• Yo gen atann ireyèl.
• Yo santi yo bezwen yo dwe kontwole (oswa "pwoteje") pa lòt moun.
• Yo se twò toleran ak pou akòmode.
• Yo pa kanpe pou dwa yo.
• Yo twonpe tèt yo pa panse ke-youn jou- maji, moun ki fè vyolans lan pral chanje.
• blame a tèt yo sou pwoblèm lòt moun nan, oswa yo blame l 'sou mond lan, oswa lavi, oswa chans oswa yon sitiyasyon kèlkonk.
• Yo yo pa okouran de lefèt ke yo pèmèt abi a rive vre.
• Yo pa santi yo yo kapab yo reyisi pou kont yo.
• Yo gen tandans gen yon tan difisil ak mete limit ak li di: "Non".

Anjeneral, yo yo se moun sikolojikman fèb ki te aprann yo dwe kontni k ap resevwa "ti kal pen nan afeksyon" ak yo prefere resevwa "kou pitye" olye ke dwe inyore. Yo pè nan ap grandi fin vye granmoun pou kont yo oubyen ke yo te pap travay, yo kwè ke yo pa yo pral kapab jwenn yon bagay pi bon pase sa yo gen jouk kounye a.

Nou kapab diskite ke gen nan kèk nivo nan "konfò" sou bò viktim nan, depi -somehow- viktim nan chwazi mete monte ak abi-a kòm yon fason pou fè pou evite ap grandi epi yo te an chaj nan / li lavi l poukont li. Viktim nan chwazi kite lòt moun pran desizyon pou l '/ li, oswa chwazi yo dwe finansyèman sipòte, elatriye


Nan yon sèten mezi, viktim nan chwazi (si konsyans oswa enkonsyaman) yo peye yon pri ki wo pou ke nivo nan konfò ki pèmèt l '/ li pa fè nenpòt ki chanjman, wi ou non yo grandi, epi yo pa to make / desizyon l poukont li l' yo, mete limit, epi pou yo reyisi nan lavi yo.

An menm tan an, yo ap viv ant depresyon, akòz mank nan nan siksè tèt-li, ak fristrasyon, paske nan kontinyèl kontwole ak belittling atitid la soti nan moun ki fè vyolans lan.

Souvan fwa, moun ki viktim abi emosyonèl pèmèt abi rive paske yo santi yo yo pa gen anyen yo viv pou, kòm li k ap pase ak gen kèk moun ki pi gran.

Kontrèman ak kèk kwayans popilè, moun ki viktim abi ni yo pa moun pa fèb ni yo kòz pou blame pou konpòtman an nan abizè.

Yo se pa responsab pou maladi yo pèsonalite nan moun ki fè vyolans lan, swa. Abizè se moun ki gen pwoblèm sante mantal ki montre sèten konpòtman adekwa, kèlkeswa si wi ou non viktim nan se prezan oswa ou pa (absans nan viktim nan).

Nou te kapab mansyone de kalite viktim: viktim inosan oswa vle, tankou yon timoun, moun ki granmoun aje, moun andikape, oswa adilt ki ansante ki tou senpleman pa konnen gen sante fason yo devlope relasyon ak lòt moun.

Anpil nan pwoblèm sa yo relasyon ant viktim yo ak abizè soti nan modèl konpòtman ak fason yo etabli relasyon ak kominike avèk lòt moun ki bon pou lasante oswa adekwa, epi yo te aprann pandan tout lavi yo.

Nan lòt mo, pa gen yon devlope yon relasyon viktim-abizè vle, oswa paske yo renmen "soufri". abi emosyonèl Viktim, osi byen ke abizè, tou senpleman pa konnen lòt fason yo kapab etabli sante ak plis ankò bon jan relasyon.

Yon fwa moun ki viktim abi vin okouran de ki kalite relasyon yo ap patisipe nan, oswa ki kalite relasyon yo gen tandans yo devlope ak lòt moun, yo bezwen edike tèt yo pi bon sou ki jan relasyon travay ak ranmase plis enfòmasyon sou ki kalite divès maladi pèsonalite abizè ka genyen.

Li se pou rezon sa a ke nou ka defini yon kalite dezyèm nan viktim: "konsyan oswa okouran" viktim nan.

Sa pa vle di, swa, ki viktim nan "jwi" Wòl viktim li oswa li nan. Li tou senpleman vle di ke yon fwa yon viktim kòmanse resevwa plis insight sou kalite a nan relasyon yo ap patisipe nan, oswa ki kalite relasyon yo gen tandans yo devlope, li enpòtan yo ke yo tou kòmanse vin okouran de lefèt ke yo ka chwazi - yon pwòp tèt ou- desizyon - ki jan yo devlope an sante relasyon oswa chwazi yo devlope relasyon ak lòt kalite moun.

Dr Jozèf Carver se yon sikològ soti nan Ohio, USA, e li te ekri anpil atik ki se yon sous se vre wi: gen anpil valè nan enfòmasyon sou sijè sa a. Enfòmasyon se tankou yon zouti ki pèmèt nou pran pi bon desizyon epi simonte relasyon abizif.

Li se pa sou kap chèche "koupab", li se pa sou "ki gen fòt se li ou ki moun ki koupab", epi li jis sou aprann gen pi bon ak sante fason yo gen rapò ak lòt moun. Li nan sou kesyon pran yon insight pi bon sou diferan maladi yo kalite pèsonalite ak ki jan abizè fonksyon ak sa nou kapab fè se konsa yo pa kenbe devlope relasyon abizif.

Konsèp la nan viktim nan konsyan proceed soti nan kèk moun ki viktim abi emosyonèl ak fizik ki moun ki, byenke yo yo konnen nan ki kalite relasyon yo ap patisipe nan yo, yo kenbe espere ak ap tann pou moun ki fè vyolans a chanje. (Viktim yo yo) kwè ke si yo chanje lè sa a, petèt, moun ki fè vyolans la pral chanje tou. Pafwa, kèk chanjman pasajè ka obsève, men sans nan pèsonalite nan yon moun ki fè vyolans pa chanje. Apre sa, viktim nan pa gen okenn kontwòl sou sa a. Se poutèt sa li se egalman enpòtan met nan tèt ou ki sa bagay sa yo yo aktyèlman anba kontwòl nou an, ak sa ki nan pa.

abi Viktim ka kontwole emosyon yo, men yo pa ka kontwole emosyon yo nan moun ki fè vyolans lan. Viktim ka fè desizyon pwòp yo chanje, men yo pa ka fòse yon moun ki fè vyolans fè desizyon an chanje. Gen kèk moun ki viktim abi emosyonèl, pou rezon diferan, deside rete nan yon relasyon abizif, menm konnen pwoblèm sa yo sikolojik nan moun ki fè vyolans lan ak di ki kalite relasyon abizif yo ap patisipe nan.

Gen kèk abizè yo kapab chanje. Avèk yon terapi son ki adrese pwoblèm sante mantal yo ak yon nan travay sou maladi pwòp pèsonalite yo, gen kèk abizè chanje epi yo sispann devlope relasyon abizif. Men, sa a mande yon kantite siyifikatif nan angajman pa abizè a, jis tankou viktim yo komèt li oswa tèt li nan adrès ak rezoud pwoblèm yo alantou relasyon abizif ak moun abizif.

Kòm toujou, rete an sekirite!

zwazo

***